LIFO – ISSUE 17

ΘΕΑΤΡΟ
BOOZE COOPERATIVA
Μια βαθιά αναπνοή

Στο Βοοze Cooperativa της οδού Κολοκοτρώνη η νεοσύστατη θεατρική ομάδα Σνάπορατζ παρουσιάζει το έργο «Μια βαθιά αναπνοή» (πρωτότυπος τίτλος Cancer Time) του νέου, ήδη πολυβραβευμένου, Ουαλού συγγραφέα Γκάρι Όουεν.

Δύο γυναίκες δουλεύουν στο τηλεφωνικό κέντρο μια εταιρείας γκαζιού. Ασφυκτιούν κάνοντας μια δουλειά που δεν καλύπτει την ανάγκη τους να ονειρεύονται και να ελπίζουν ότι η ζωή τους θα βρει κάποτε το εκλιπόν νόημά της. Στα διαλείμματα για τσιγάρο η μια διαβάζει, αποκλεισμένη στις σκέψεις της, και η άλλη προσπαθεί ν’ ανοίξει συζήτηση. Η επικοινωνία δεν είναι εφικτή στην αρχή, αλλά σιγά-σιγά, χαζεύοντας από ψηλά τη ζωή της μεγαλούπολης, τα ακροβατικά των νεαρών με τα σκέιτ, τα τροχαία, μια επαφή προβληματική, με χάσματα και διακοπές, ξεκινά.

Οι βρετανικές κριτικές επισημαίνουν ότι ο συγγραφέας χρησιμοποιεί τις γυναίκες σαν φερέφωνά του για να περάσει σκέψεις του για εκφάνσεις της σύγχρονης ζωής με τρόπο που δεν ταιριάζει στην ταυτότητα των προσώπων. Μια εργάτρια είναι φυσικό να λέει ότι η γλυπτική είναι μουσική που έχει παγώσει, ότι η αρχιτεκτονική συγγενεύει με τη γλυπτική και άρα οι σκέιτερς είναι σκλάβοι της μουσικής που έχει παγώσει στο τσιμέντο; Πιθανότατα όχι. Αλλά αν αντί για τηλεφωνήτριες οι ηρωίδες του ήταν υψηλόβαθμα στελέχη, θα εξασθενούσε η ατμόσφαιρα απόγνωσης που νιώθουν άνθρωποι που δεν έχουν δυνατότητα επαγγελματικής επιλογής. Και στο Μια βαθιά αναπνοή ο συγγραφέας μιλά εκ μέρους των απεγνωσμένων νέων, που προσπαθούν να ζήσουν, να κάνουν κάτι, έστω κι αν αυτό σημαίνει να καταταχθούν στο στρατό για να πολεμήσουν αγνώστους σε κάποια μακρινή χώρα της Ανατολής. Τον απασχολεί ακόμη η απώλεια της ιδιαίτερης κουλτούρας της Ουαλίας και βεβαίως της γλώσσας της (το έργο γράφτηκε το 2003 στα ουαλικά και την επόμενη χρονιά αποδόθηκε στα αγγλικά για την παράσταση του Theatre 503 του νoτίου Λονδίνου), που εξαρτημένη και ποδοπατημένη από την κυρίαρχη αγγλική, αφήνει τους ανθρώπους της με λειψή συνείδηση, μνήμη, άρα και ταυτότητα.

Ούτως ή άλλως η σύγχρονη θεατρική γραφή δεν αντιμετωπίζει την αληθοφάνεια ως υποχρεωτικό όρο, αφού η παράσταση δεν υπακούει απλώς σε συμβάσεις, είναι μία σύμβαση, άρα η ζωή και η πραγματικότητα επί σκηνής θα είναι πάντα επινοημένη, τεχνητή, εικονική. Ούτε και αντιμετωπίζει εαυτή, όπως παλιά, ως «θεατρική λογοτεχνία». Το έργο του Όουεν, χωρισμένο σε μικρές σκηνές, δεν μπορεί παρά να «ολοκληρωθεί» με την ενεργή συμβολή του σκηνοθέτη επί σκηνής ενώπιον του κοινού.

Η πρωτοεμφανιζόμενη στη σκηνοθεσία Θάλεια Πρωτονοταρίου επιβεβαιώνει τη δυναμική των νέων ανθρώπων που δραστηριοποιούνται τα τελευταία χρόνια στο χώρο. Στην παράστασή της στο Βοοze Cooperativa όλα τα επιμέρους στοιχεία συνεργάστηκαν με επιτυχία. Οι ήχοι της πόλης και η μουσική του Άκη Δαούτη δημιούργησαν τη σωστή ατμόσφαιρα. Το σκηνικό της Πέννυς Λουκάκου και της Τζίνας Σωτηροπούλου, όλο ορθές γωνίες, κλίμακες και στενά περάσματα, συντήρησε και ενίσχυσε την ψυχική δυσφορία που νιώθουν οι δύο γυναίκες. Αυτή τη δυσφορία μετέφρασαν εύστοχα με το σώμα και τις κινήσεις τους η Μαρία Ζορμπά και η Εκάβη Ντούμα, κατορθώνοντας επιπλέον να περάσουν στην ερμηνεία τους τα στοιχεία που διαφοροποιούν τον χαρακτήρα και τον τρόπο σκέψης της Μάρεντ και της Ιόλα. Τα κοστούμια σχεδίασε η Αναστασία Αρσένη. Τη μετάφραση (πάντως, με αδυναμίες) υπογράφει η σκηνοθέτις. ΜΑΤΙΝΑ ΚΑΛΤΑΚΗ